Wat je meemaakt kun je uitpraten, opschrijven in een dagboek of er nachten van wakker liggen. Je kunt er ook een liedje van maken. Dat laatste heeft één voordeel: aan het eind heb je ook nog wat! Een ervaring omgetoverd tot een tastbare herinnering.
Er was een jongen die opeens niets meer van zich liet horen. Weken wachten, geen bericht, en dan staat hij ineens op de stoep. Last minute. Ja daag, nou heb ik geen zin meer, doei. Ik had er binnen tien minuten een liedje over geschreven. Het heette RSVP.
Die tien minuten waren geen talent. Dat was woede met een bestemming.
De vrijheid om je uit te spreken
Vind je het spannend dat mensen je herkennen, dan zijn daar allerlei oplossingen voor. Ik was docent en had geen zin in googlende leerlingen die the latest news hoorden over de mislukte dates van mevrouw Ernst. Dus:
- verzin een alter ego, oftewel een artiestennaam
- zet alleen geluid online, geen beeld
- speel op kleinschalige open podia voor singer-songwriters
- treed op buiten je eigen stad
- zoek iemand anders die jouw liedjes wil spelen
- zing op lokale radiostations in plaats van op het podium
Verder is namen veranderen meestal genoeg. En het loopt vaak anders dan je denkt: een ex van mij herkende zichzelf wel degelijk, maar hij was in dat nummer de knappe kunstenaar, dus dat beviel hem wel geloof ik. Goeie tekst, zei hij in elk geval, mét vette knipoog, natuurlijk.
Gewoon beginnen
Bij mij werden vooral de verdrietige, woedende en gênante dingen een nummer. Die zaten toch al in me, daar liep ik mee rond. Het enige wat er hoefde te gebeuren, was beginnen.
En zodra je eenmaal bezig bent, kom je in een flow. De rijmwoorden komen sneller, de zinnen ook, en wat een halfuur geleden een vaag, naar gevoel was ligt opeens in stukken op tafel. Dat is het hele advies: gewoon beginnen. Niet wachten tot je weet wat je wilt zeggen, want dat weet je pas als je aan het schrijven bent.
Pas op met te snel bijslijpen. Schrijf eerst, de finishing touch komt later wel. Wie meteen het perfecte woord wil hebben, houdt na een uur één perfecte regel over en verder niets.
Waar het omtoveren in zit
In de woorden. Het juiste woord vinden, het juiste rijm — voor mij zit het echt in de taal. En door zo naar iets te kijken, door het te analyseren en er schrijftechniek op los te laten, ga je er anders over denken.
Dat is niet hetzelfde als het mooier maken. Je maakt er materiaal van. Je moet kiezen wat erin gaat en wat niet, wat het eerste beeld is, waar de klap valt. Wie op zoek is naar een rijmwoord is niet meer aan het malen.
Goed kijken, goed luisteren
Schrijven vraagt dat je je omgeving in de gaten houdt. Wat gebeurt hier? Wat zegt iemand precies, en met welk gezicht erbij? Wie kijkt er weg? Zonder dat soort details heb je alleen je eigen gevoel, en daar kan een luisteraar niets mee.
Het rare is dat je er beter van gaat opletten. Je loopt anders door een café, je onthoudt zinnen die iemand achteloos zegt. Dat is voor een liedje handig.. en in het dagelijks leven des te meer! Daarom zijn onze SongwritersRetreats net zo goed interessant voor professionele ontwikkeling als voor creatieve doeleinden: je wordt bewuster van je omgeving en sterker in hoe je jezelf uitdrukt en presenteert.
Nummer af, en dan: het podium?
Ik wist dat een nummer af was als ik er zelf om moest lachen. Dan was het klaar, en dan wilde ik het zingen.
Want dat is het tweede deel. Je schrijft voor jezelf, dat is waar de reis begint en dat is waar de verwerking plaatsvindt. Maar dan sta je ineens op een podium, je zingt iets dat drie weken eerder nog een shitervaring was, en de zaal lacht op de regel waar jij ook om moest lachen. Of het wordt juist stil. Dan is die avond, die ervaring, niet meer van jou alleen. Hij is verwerkt, gedeeld, herkend, samen beleefd.
Voor mij waren die avonden echt goud. Dat je voelt: dit is waar ik moet zijn. Hoe mooi als mensen je dan achteraf ook daarvoor bedanken? Dat je hen iets hebt laten voelen, óók iets hebt laten doorleven?
Klik hier voor fijne plekken om te schrijven (inspiratie)
Klik hier voor een volledig ontzorgd verblijf (workations)
Klik hier voor andere blogs
