Storytelling is overal. Maar de beste verhalen hoef je niet te verzinnen. Ze gebeuren gewoon, om je heen, elke dag. Je moet alleen goed kijken.
Toen ik liedjes schreef, was het beste advies dat ik kreeg: toon het, vertel het niet. Bij Pat Pattison leerde ik object writing: tien minuten schrijven over één ding, met al je zintuigen. Wat zie je, wat ruik je, hoe voelt het? En uit The Tall Lady with the Iceberg leerde ik wat een goede metafoor kan doen. Wat me opviel: ik hoefde bijna nooit iets te verzinnen. Mijn beste nummers gingen over mensen en dingen die gewoon gebeurd waren. Ik had er alleen beter naar gekeken. Hoe therapeutisch dat kan zijn vertel ik in een andere blog.
Alles in een fractie van een seconde
Op Instagram en TikTok moet alles in een fractie van een seconde duidelijk zijn. Geen gezeur daarover, het heeft zijn charme (zullen we maar zeggen..). Maar ik kan me voorstellen dat juist daardoor het verlangen terugkomt naar iets met een lekkere opbouw. Een grap die de tijd neemt. Een verhaal waarvan je niet weet waar het heen gaat. Dat je blijft lezen omdat je wilt weten hoe het afloopt, niet omdat het algoritme het je voorschotelt.
Je hoeft niets te verzinnen
Het is gewoon je eigen dagelijks leven, of wat je bij anderen om je heen ziet gebeuren. Maar dan met meer aandacht beleefd, en met meer aandacht verwoord. Dat is het hele geheim.
Journalistiek of storytelling?
Journalistiek draait om feiten. Wat is er gebeurd, klopt het, en wat zegt de andere kant? Het wil de lezer informeren. Storytelling wil de lezer raken: met personages, spanning en emotie. Journalistiek informeert, storytelling verbindt.
Maar er is een vorm waarin die twee elkaar vinden: de reportage. Daar schrijf je niet alleen op wat er gebeurde, maar ook hoe het rook, klonk en voelde. Je volgt echte mensen, met echte reacties. Je bouwt je stuk op uit scènes in plaats van een droge samenvatting, en je begint het liefst midden in de actie. En ook een reportage heeft een spanningsboog: een begin, een probleem, en een inzicht aan het eind.
Het mooiste: je kunt iets groots vertellen via één mens. Een abstract onderwerp wordt ineens voelbaar, omdat je het ziet gebeuren bij iemand van vlees en bloed. Dat is storytelling, maar dan met de kracht van de werkelijkheid. Lees hier meer over jouw invloed als schrijver.
Ja maar, storytelling is toch vooral marketing?
Het wordt veel gebruikt om te verkopen, dat klopt. Ik ken het zelf ook van StoryBrand. Maar in een reportage verkoop je niets. Je vertelt wat er echt gebeurde, en je laat de mensen zelf aan het woord. De technieken zijn dezelfde, het doel is een ander. En eerlijk gezegd: de werkelijkheid is vaak verrassender dan alles wat je zelf kunt bedenken.
Zelf een reportage maken
Daarom maken we op onze SchrijversRetreat zelf een reportage, op een prachtige plek in Nederland. Je leert kijken, vragen stellen en je zintuigen openzetten, en je schrijft over wat je daar ziet gebeuren. Vanuit een positieve insteek, met aandacht voor wat er wél goed gaat.
Wie van storytelling houdt, zal zien: het verhaal lag er al. Je moest het alleen nog vinden.
